ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

Διαμεσολάβηση  και  Υπερχρεωμένα  Νοικοκυριά  (”νόμος  Κατσέλη”)

25.11.2014

Δεν ξέρουμε ακόμα πότε ακριβώς η νέα κυβέρνηση σχεδιάζει να ασχοληθεί με το καυτό ζήτημα των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, είναι σίγουρο όμως ότι ο νόμος Κατσέλη εξακολουθεί να προστατεύει το δικαίωμα του πολίτη να διατηρήσει τη κύρια κατοικία του, αφού επιτρέπει υπό προϋποθέσεις την εξαίρεση της από την ρευστοποίηση της περιουσίας του. Ο πολίτης  δύναται έτσι να συνεχίσει να ζει μία λιτή πλην όμως αξιοπρεπή ζωή, μακριά από τις βασανιστικές οχλήσεις των εισπρακτικών εταιρειών, ενώ με τη συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση του ν. 3869/10 διασώζονται οι συνθήκες διαβίωσης του, το σπίτι ή/και το αυτοκίνητο, δηλαδή ένα αξιοπρεπές status οικογενειακής και κοινωνικής ζωής.

Αν και η Ελλάδα ήταν από τις τελευταίες χώρες που δημιούργησε νομοθέτημα για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο συγκεκριμένος νόμος είναι το μόνο θετικό που μας προέκυψε από την αρχή της οικονομικής κρίσης έως σήμερα.

Η εκδίκαση όμως των σχετικών υποθέσεων σε κάποια περιφερειακά Ειρηνοδικεία του νομού Αττικής φτάνει έως και τα έτη 2027 ή και 2028, με πανελλαδικό όγκο υποθέσεων περί τις 100.000 αιτήσεις. Είναι προφανές ότι «σημάδια έντονης κόπωσης» διαγράφονται στη διαδικασία ρύθμισης των άνω οφειλών, εφόσον ο ρυθμός κατάθεσης αιτήσεων για την υπαγωγή στο νόμο καλά κρατεί, ενώ η συζήτηση προσωρινής προστασίας συνήθως δεν προσδιορίζεται νωρίτερα από 6 μήνες από τη στιγμή της κατάθεσης της αίτησης από τον οφειλέτη.

Οι λόγοι που τα δάνεια κάποιων πολιτών έφτασαν να αποκαλούνται «κόκκινα» είναι πολλοί και φυσικά η ευθύνη καταμερίζεται ισομερώς και στις δύο πλευρές. Αθέμιτες χρεώσεις από πλευράς Τραπεζών με σκοπό τη μεγιστοποίηση του κέρδους τους και δανειολήπτες που όταν δανείζονταν χρήματα από τις Τράπεζες, πίστευαν ότι θα είχαν πάντα τις ίδιες προοπτικές αποπληρωμής των χρεών τους.

Υπάρχει όμως τρόπος να φρενάρει η συσσώρευση των χιλιάδων αιτήσεων; Ανατρέχω πίσω στο χρόνο, περίπου Μάϊο του 2013, τότε που το Υπουργείο Δικαιοσύνης έκανε μία σοβαρή προσπάθεια να ανακόψει τη ξέφρενη πορεία της κατάθεσης των χιλιάδων αιτήσεων στα Ειρηνοδικεία της χώρας, προτείνοντας ένα νομοσχέδιο, στο οποίο καθιερωνόταν υποχρεωτικό στάδιο Διαμεσολάβησης του νόμου 3898/10. Πολλές ήταν τότε οι αντιρρήσεις, μεταξύ άλλων και από το Υπουργείο Ανάπτυξης που δήλωνε ότι δεν υπογράφει ένα νομοσχέδιο με  υποχρεωτική παράσταση Δικηγόρου στη διαδικασία της διαμεσολάβησης, γιατί αυτό θα επιβάρυνε περισσότερο τον ήδη ταλαιπωρημένο οφειλέτη. Επιβάρυνση  ωστόσο που δεν θα ξεπερνούσε το ποσό των 50 ευρώ!

Η φύση του θεσμού της Διαμεσολάβησης είναι όμως τέτοια που είναι πολύ δύσκολο να λειτουργήσει χωρίς τη συμμετοχή των Δικηγόρων! Ο απλός πολίτης, χωρίς πληρεξούσιο Δικηγόρο, είναι δύσκολο να υπερασπιστεί επιτυχώς τα συμφέροντα του και τα δικαιώματα του απέναντι στους νομικούς παραστάτες των Τραπεζών.

Το Μάϊο του 2013 o Πίνακας Διαπιστευμένων Διαμεσολαβητών του Υπουργείου Δικαιοσύνης αριθμούσε μόνο 100 Διαμεσολαβητές, ενώ σήμερα πάνω από 1000! Τι άλλαξε; Δικηγόροι ή μη – Διαμεσολαβητές εκπαιδεύτηκαν και καταρτίστηκαν πλήρως στις ειδικές δεξιότητες, που εκ του νόμου απαιτούνται να έχουν, και δύνανται πλέον να επιλύουν αιτήσεις για υπαγωγή πολιτών στις ευνοϊκές ρυθμίσεις για τα υπερχρεωμένα. Ενώ όμως οι Διαμεσολαβητές αυξήθηκαν στο πέρασμα του χρόνου, ώστε να μπορούν με το έργο τους να βοηθήσουν σημαντικά στον απεγκλωβισμό των χιλιάδων αιτήσεων που εκκρεμούν ανά την Ελλάδα, δεν έγινε δυστυχώς το ίδιο και με το άνω νομοσχέδιο, που μάλλον παρέμεινε ανεκπλήρωτο όνειρο κλειδωμένο σε κάποιο συρτάρι.

Δεν γνωρίζω εάν η σημερινή κυβέρνηση προτίθεται να αξιοποιήσει τους Διαμεσολαβητές στο τομέα των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, σίγουρα όμως πρέπει να εξετάσει το θέμα με ιδιαίτερη θέρμη. Το θέμα δεν είναι πλέον μόνο νομικό, εφόσον η αργοπορία στην εκδίκαση των υποθέσεων αυτών και η συνεχής σώρευση των αιτήσεων με ημερομηνίες εκδίκασης που ξεπερνούν σε πολλές περιπτώσεις τη δεκαετία, μετατρέπουν το όλο ζήτημα σε ένα τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα!

Συμπερασματικά:

α) Υπάρχουν 1000 και πλέον Διαμεσολαβητές του Υπουργείου Δικαιοσύνης, πλήρως καταρτισμένοι και έτοιμοι να παρέχουν τις υπηρεσίες τους. Πρέπει να αξιοποιηθούν, κανείς δεν περισσεύει.
β) Δεν πρέπει να περάσει στη κοινωνία η αίσθηση ότι η Διαμεσολάβηση είναι ακόμα ένας θεσμός που δεν προχωρά. Αντιθέτως, πρέπει να δοκιμαστεί και να μας δοκιμάσει στη πράξη.
Γ) Η ανάπτυξη δράσεων και πρωτοβουλιών για την ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης μας αφορά όλους. Δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε σε ένα θεσμό που έρχεται να  αλλάξει τη ποιότητα της ζωής μας και να μας κάνει καλύτερους ανθρώπους. Γιατί γινόμαστε πραγματικά καλύτεροι άνθρωποι όταν αντιμετωπίζουμε πολιτισμένα τις διαφορές μας!

 

(πηγή: hhtp://www.lawnet.gr,  κείμενο:  Νανά  Παπαδογεωργάκη)