Η ΝΕΑ  ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ “ΝΟΜΟΥ  ΚΑΤΣΕΛΗ” βάσει ν.4336/2015 (ΦΕΚ Α‘94/14-8-15) και η ΚΥΑ της 14-10-15

Η  4η  κατά  σειρά τροποποίηση  του ν.3869/2010  ("νόμου  Κατσέλη")  περί ρύθμισης  των  οφειλών υπερχρεωμένων  νοικοκυριών  έλαβε  χώρα με  την  ψήφιση  του  ν.4336/2015  περί  Κύρωσης του Σχεδίου Σύμβασης  Οικονομικής  Ενίσχυσης   από τον Ευρωπαϊκό  Μηχανισμό  Σταθερότητας (ESM) και  ρυθμίσεων για  την υλοποίηση  της Συμφωνίας  Χρηματοδότησης.  Για  άλλη μία  φορά  αντιλαμβανόμαστε  ότι  ο  "νόμος  Κατσέλη" αποτελεί  μονόδρομο  για  τους  οφειλέτες  που έχουν βρεθεί  σε  αδιέξοδο κυρίως  ως  προς  την  αποπληρωμή  των δανειακών τους  υποχρεώσεων  προς  τα  πιστωτικά ιδρύματα και  ταυτόχρονα  το μόνο μέσον ελάφρυνσης  των  νοικοκυριών,  τα  οποία  έχουν  κληθεί  να  σηκώσουν  το  βάρος  της  οικονομικής κρίσης  της  χώρας  μας, υφιστάμενα επί  σειρά  ετών  μία συγκεκριμένη  πολιτική  λιτότητας που τους επιβάλλεται  ιδίως  μέσω  των τραγικών μειώσεων  των εισοδημάτων τους,  την αύξηση  του  κόστους  διαβίωσής  τους  και  την  αύξηση  των φορολογικών  τους  υποχρεώσεων. 

Η  τροποποίηση  αυτή μπορεί  να  χαρακτηριστεί  ως  ευνοϊκή  για  τους  οφειλέτες,  αφού  υπαγάγει  τις  οφειλές  προς την Εφορία,  τους Οργανισμούς  Κοινωνικής  Ασφάλισης και τους  Οργανισμούς  Τοπικής  Αυτοδιοίκησης, που επιβάρυναν  σημαντικά  τον οικογενειακό  προϋπολογισμό,  δίνοντας  την ευκαιρία  στα νοικοκυριά να  απεμπλακούν  από  αυτές. Επιπλέον, δίνει έμφαση  στην επιτάχυνση  των  διαδικασιών  στα  Δικαστήρια,  δεδομένου  ότι  οι δικάσιμοι  της  τελικής  εκδίκασης  των  υποθέσεων έφθαναν  να προσδιορίζονταν ύστερα  από  15  και πλέον  χρόνια  μετά  την κατάθεση  της  αίτησης, επιμηκύνοντας  την αγωνία  των  οφειλετών  και δημιουργώντας πρακτικά  ζητήματα  για  τους  δανειολήπτες  μεγαλύτερης  ηλικίας, αλλά  και για  όσους  στερούνται  περιουσίας,  των οποίων  η  υποχρέωση  καταβολής  δόσεων  εκ του παρόντος  νόμου  δεν μπορεί  να  ξεπερνά  τα  3  χρόνια. Επιπλέον, πλέον γίνεται  τυπικός  έλεγχος  του περιεχομένου  της  αιτήσεως  και  των σχετικών προσκομιζόμενων  εγγράφων   από τη  Γραμματεία  του Δικαστήριου ήδη κατά  την κατάθεση της  αίτησης, έτσι ώστε  να  αποφεύγεται η απόρριψη της  αίτησης  για τυπικούς  λόγους.

Από την άλλη πλευρά, δεν  μπορεί  να  θεωρηθεί  νομικά επιτυχημένη, καθώς  δημιουργεί αρκετές  ασάφειες ως προς  ορισμένα  ζητήματα,  για  τις  οποίες  θα επιβαρυνθούν  για άλλη μία  φορά   οι  Δικαστές  να  δώσουν  λύση μέσω  της  ερμηνείας  του  νόμου,  επιπλέον  δημιουργεί  μία  ακόμη  κατηγορία  οφειλετών,  3η κατά  σειρά, με  αποτέλεσμα  οι  υποθέσεις  των  δικαστικών ρυθμίσεων  και  διαγραφών  χρεών  να  έχουν  υπαχθεί σε   τρία (!)  διαφορετικά   νομικά  καθεστώτα  από  την  θέση σε ισχύ  του "νόμου  Κατσέλη"  μέχρι σήμερα. Επίσης, παρατηρούνται  ορισμένα   "δικονομικά  παράδοξα", όπως -μεταξύ άλλων- ο τυπικός έλεγχος  του περιεχομένου  εισαγωγικού δικογράφου (της  αίτησης)  από  τη  γραμματεία, αλλά  και  πρακτικές  δυσκολίες, όπως  η  κλήση του οφειλέτη  για συμπλήρωση στοιχείων  από τη γραμματεία, κατά  τη στιγμή  που τα  Ειρηνοδικεία  της  χώρας  βρίσκονται  σε κατάσταση  υποστελέχωσης.

ΟΙ  ΒΑΣΙΚΟΤΕΡΕΣ  ΔΙΑΦΟΡΕΣ  ΣΕ  ΣΧΕΣΗ  ΜΕ  ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ  ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ  ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΞΗΣ:

1./  Υπαγωγή βεβαιωμένων  οφειλών προς  την  Εφορία,   τους  Ο.Τ.Α.  και  τους  Ο.Κ.Α. (υπό  προϋποθέσεις)

2./ Δεν  εμπίπτουν  στον νόμο οι οφειλές    από υποχρέωση   διατροφής   συζύγου  ή  ανήλικου  τέκνου

3./ Η αίτηση  του οφειλέτη πρέπει  υποχρεωτικώς  να  συνοδεύεται  με  όλα τα  αποδεικτικά έγγραφα, εν συνεχεία  η Γραμματεία  του Ειρηνοδικείου  προβαίνει  εντός  2  ημερών  στον τυπικό  έλεγχο  της  αίτησης   ως προς  την πληρότητα  του περιεχομένου  της, αλλά  και των εγγράφων   που τη  συνοδεύουν. Εάν διαπιστωθεί  οποιαδήποτε  έλλειψη ή παράλειψη, η Γραμματεία  καλεί  τον οφειλέτη  να  προβεί  σε  όλες  τις  σχετικές  συμπληρώσεις της  αίτησης  ή του φακέλου του.

4./ Η δικάσιμος  (η τελική  συζήτηση  της  υπόθεσης) των υποθέσεων  προσδιορίζεται υποχρεωτικώς  εντός  6  μηνών

5./  Εντός  6  μηνών  οι οφειλέτες  των οποίων  οι αιτήσεις  εκκρεμούν  στο Δικαστήριο πρέπει  να  υποβάλουν  επικαιροποιημένα  τα  στοιχεία  τους, αλλιώς  υπάρχει  σοβαρός   κίνδυνος  να  απορριφθεί η αίτησή  τους λόγω  παράβασης  του καθήκοντος  ειλικρίνειας κατ΄αρθρ. 10 ν.3869/2010, καθώς  και  όσοι δανειολήπτες  αναμένουν  η υπόθεσή  τους  να  εκδιαστεί  ύστερα  από τρία  χρόνια (από τον Σεπτέμβρη του 2018 και μετά), να    προβούν  εντός  4 μηνών  σε αίτηση  για  επαναπροσδιορισμό  της  δικασίμου  της  τελικής  συζήτησης  της  υπόθεσής  τους, προκειμένου  να  λάβουν συντομότερη  δικάσιμο.

6./ Θα  υπάρξει  αλλαγή  στα  κριτήρια  που  πρέπει να πληροί  η  α΄και  κύρια κατοικία  του  οφειλέτη, προκειμένου να  τύχει  προστασίας  από το  Δικαστήριο (αναμένουμε  εντός  μηνός  κοινή  υπουργική απόφαση, κατά  την  οποία  θα προσδιορίζονται  επ΄ακριβώς  αυτά τα κριτήρια)

7./ Σε περίπτωση   μη καταβολής υπαιτιώς   από τους  οφειλέτες των  μηνιαίων  δόσεων  που έχουν ορισθεί  από  το  Δικαστήριο για  3  διαδοχικούς  μήνες, παύει  να  ισχύει  η προστασία  της  α΄και κύριας  κατοικίας

8./  Αναμένεται  να  προσδιορισθούν  με  αντικειμενικό  τρόπο  οι  εύλογες δαπάνες  διαβίωσης του οφειλέτη  και των προστατευόμενων μελών του και

9./ Θεσπίζεται ταχεία διαδικασία διαγραφής  χρεών ("fast-track")  για  οφειλέτες που  οι υποχρεώσεις  τους  δεν ξεπερνούν  συνολικώς  (κατά κεφάλαιο,  τόκους,  έξοδα  ή λοιπές προσαυξήσεις) το  ποσόν των 20.000€,  υπό  τις  βασικές προϋποθέσεις (α)  να μη διαθέτουν περιουσία  και να μην  έχουν προβεί  σε μεταβίβαση περιουσιακού  τους στοιχείου  κατά  την τελευταία  τριετία, (β) οι καταθέσεις  τους να  μην ξεπερνούν  το ποσόν των 1.000€, (γ) να  μην υπάρχουν  πιστωτές  με υποθήκες ή άλλες  εμπράγματες  εξασφαλίσεις, (δ) τα  εισοδήματά  τους  να είναι μηδενικά ένα χρόνο  πριν την κατάθεση της αίτησης, (ε)  να  είναι  συνεργάσιμοι  με  τα πιστωτικά  ιδρύματα  σύμφωνα με τον  σχετικό  Κώδικα  Δεοντολογίας και  (στ)  να ενημερώσουν το Δικαστήριο  για τυχόν μεταγενέστερη μεταβολή  των  εισοδημάτων  τους.